Dlaczego nie mogę już słuchać dziadka porządku?

Czasem myślę sobie, że jest to największe nieszczęście naszego świata:
wśród ludzi zajmujących najwyższe stanowiska mamy zbyt wielu nieboszczyków.
Kurt Vonnegut

Chciałem publicznie a osobiście podsumować pracę w ruchu „dziadka” (nazwanego kiedyś „papieżem”), z którym polemika jest raczej niemożliwa (wiedzą o tym ci, którzy go bliżej poznali). Czynię to więc tutaj.

Tekst jest odpowiedzią na pełen manipulacji i arogancji list Janego, opublikowany w nr.22 „Innego Świata” pod tytułem „Dlaczego nie mogę…”

Samo ukazanie się tekstu w „Innym Świecie” zdziwiło redakcję „Mać Pariadki”, ponieważ Jany sam wycofał ten tekst z pierwszych stron złożonego już numeru pisma, nie mówiąc, dlaczego. Odpowiedź uzyskaliśmy już w kilka tygodni później w nowym numerze „Innego Świata”. Publikacja tych wypocin tutaj nadaje im charakter tekstu cenzurowanego, co jest absurdem, ale dobrze brzmi w dyskredytacji oponentów, co też jest w stylu prowadzenia dyskusji przez Janego. Słowem - standard.*

Ale nie w tym rzecz…Reedycja „Mać Pariadki” nie jest problemem, z jakim boryka się Jany generalnie. Temu człowiekowi idzie o frontalny atak na cały ruch, a „Mać Pariadka” stała się tylko kolejnym elementem, który postanowił ostrzelać. Trudno z tym polemizować, a wręcz trzeba się zastanowić, czy jest sens. Retoryka Janego, w której kwestionuje wszystko, co się w ruchu dzieje, jest niewarta podejmowania. To dyskusja, czy szklanka jest do połowy pełna, czy do połowy pusta. Jeśli stoisz na pozycji pierwszej, Jany broni pozycji drugiej. Kiedy zaś jest na odwrót, Jany w swej argumentacji też jest na odwrót. Obawiam się, że tego typu myślenie zepchnęło go na manowce. W konsekwencji słychać z oddali jego słowa: „Nie czuję się już uczestnikiem ruchu”. Kiedy jednak przychodzi dogodny moment, z tej oddali odzywa się odgłos Krytyka Ruchu. Taką postawę najlepiej byłoby zlać, ale zdaje się, że ta praktyka stosowana od lat ma niemiłe konsekwencje. Tylko, dlatego podjąłem się napisania tego tekstu.

Jany lubi w swej krytyce odnosić się do rzeczy wielkich, najczęściej do szesnastowiecznych, albo tych z okresu pierwszej Solidarności. To go nobilituje, dotyczy to niemal jego wszystkich tekstów, włącznie z tym którym teraz polemizuje. Gani ruch za to, iż jest zacukany w swoich gettowych sprawach, że nie podejmuje zmiany świata na poważnie. Pewnie miałby i rację - niejedna osoba jest wobec niego krytyczna, ja również się do nich zaliczam. Jednak jak można na poważnie traktować krytykę ze strony człowieka, który rości sobie prawo do bycia nieomylnym? Przykłady na podtrzymanie tej tezy można by mnożyć. To nie problem zaatakować „Mać Pariadkę”, kiedy tworzy się ona w bólach od nowa. Pytanie jest jednak o to, gdzie sami się znajdujemy, gdy krytykujemy. Z jakiej pozycji Jany to robi - redaktora „Nierządu”, a może intelektualisty, który boi się publikować swoje teksty (wystawiając się na poważną krytykę) w wielonakładowej prasie?

Dyskusja, „Po co gazeta, po co Mać?” toczy się od lat. Kiedy Ance i Galowi chciało się ją robić, problem przycichał. Ruch miał gazetę, na której łamach można było się wypowiedzieć, poinformować, czegoś się dowiedzieć, polemizować. Ruch miał coś, co stanowi istotny punkt odniesienia. Czasem były dobre numery, czasem złe, ale nikt nie kwestionował sensu wydawania samej gazety. I to jest właśnie w tym zatrważające. Wpisuje się w konwencję polemik/i Janego z ruchem. Mać była taka i sraka, ale wykorzystywanie jej do swych wywodów nie stanowiło żadnych problemów. Czuję, że tak było wtedy i jest dziś, bo zanim była Mać, był WiP i polemika Janego z sensem jego działań. „Po co walczyć z armią, skoro po obaleniu państwa jej nie będzie”. Była krytyka NGO’sów. „Darmozjady, które chcą utuczyć się za cudzą kasę”. W ramach, czego dostało się Obywatelskiej Lidze Ekologicznej (w przenośni i dosłownie), za kampanię rowerową w Gdańsku. Inicjatywa Pracownicza, „po co robić nowy związek zawodowy, skoro można przejąć jakiś istniejący”. Były też przypadki, kiedy adorowało się ruch do podjęcia pewnych działań tak jak wybory samorządowe, w konsekwencji czego, gdy stary doświadczony anarchol Piotr Rachwalski, dostał się do Rady Miasta Wągrowiec, można było usłyszeć - „wiedziałem że tak się to skończy”. Najgorsze jest w tym to, że wszystkie te ataki są personalne w wymowie wobec ludzi, którzy podejmują działania inne, niż Jany sobie wydumał. Zawsze w polemice u Janego można odczuć ambicjonalną nutę. Zawsze jest tak, że wszystko musi się odnosić do tego co on mówił, co on zrobił, co on pisał. Kiedy jednak idzie to o krok dalej i zaczyna żyć własnym życiem, albo może się udać bez jego udziału, spotyka się z ostrym atakiem z jego strony. Tego typu retoryka ze względu na, jakby na to nie patrzeć, silną osobę jej głównego kreatora, stała się retoryką dominującą w ruchu. Mało się robi, dużo się gada, przede wszystkim krytycznie. Przez te lata tak się to zapętliło, że krytykuje się krytykę samej krytyki. Co na nieszczęście również ja robię w tej chwili.

Niestety ruch utknął w niebezpiecznym miejscu. Czasem wydaje mi się, że to rodzaj areny, na której nic się nie dzieje, ale wszyscy wyczekują, aż się coś wydarzy, by mieli kwestię do rozważania. Kiedy się pojawia coś, cokolwiek - Mać Pariadka, Inicjatywa Pracownicza, pomoc dla Czeczenów, kampania rowerowa, staje się to sposobnością do krytyki. Nie ma tu miejsca na uczciwą dyskusję, tak, by była ona inspiracją do czegoś na plus. Od kiedy pamiętam, mistrzem tej ceremonii był mister Waluszko. Gdy myślę o tym, co czytałem a co wyszło spod jego pióra, zawsze było to przesiąknięte pretensjonalizmem i roszczeniowością. Zawsze czuć w tym patos i żądanie idealności. Słuchając tego, kiepsko na tym wyszliśmy jako ruch, kiepsko wyszedł także sam Jany. Zawsze marzyło się mu mieszkanie w komunie funkcjonującej na zasadach wspólnoty i żyjącej jako samowystarczający organizm. Niestety, nawet tego nie podjął. My podjęliśmy. Wyszedł nam „tylko” Rozbrat. Niesamowystarczalny kolektyw, czerpiący prąd z elektrowni a wodę z wodociągów, ale żyjący od dwunastu lat, podejmujący od czasu do czasu kulturalną działalność. Takie NIC, a takie COŚ, że spina to i determinuje do działania cały region. Miała być wspólnota, stało się zrzeszenie, ale to już wyszło w praniu. Mamy to jednak, tu i teraz. To samo dotyczy „Mać Pariadki”. Jeśli nie stać nas na „Le Monde Libertarie”, czy „Umanita Nova”, miejmy choć tyle, na ile nas stać. Może zainspiruje to kogoś, by zrobił coś lepszego. Może samo stanie się zajebiste, bo znajdą się ludzie, którzy ”rozwiną się w marszu”. Takiego patrzenia nam potrzeba, dziadziu Waluszko. Jeśli nie zrozumiemy, że jesteś trupem i że takie listy, jak ten, na który odpisuję właśnie, powinny być publikowane tylko w „Nierządzie”, to ruch urodzi kolejnych, malkontentów, którzy będą się żywić tym, że są ważni sami dla siebie.

Papież umarł, żadnych więcej papieży.

   Marek Sancho Piekarski


*Jak powinien dziś wyglądać ruch anarchistyczny, jego idea ogólna i działania wzorcowe? Ruch taki powinien wzorować się na tym, co było. Nazwa musi wyrażać jej charakter i agitować sobą (np. Ruch Społeczeństwa Alternatywnego, bo Federacja Anarchistyczna, to za bardzo nie). Nazwa ma być wizytówką ruchu na zewnątrz, musi być nieszablonowy w myśleniu i twórczy w działaniu. Musi bezwzględnie demaskować rzeczywistość. Ruch powinien dotykać problematyki wolności jako Absolutu, czerpać wiedzę i doświadczenie przede wszystkim z XVI wieku. Jeśli jest inaczej trzeba to ostrzelać, zdyskredytować, upokorzyć. Kiedy jednak tym którzy podjęli się takiego bałwochwalczego dziania i w dodatku im się nie odechciało, a działanie przynosi efekty, trzeba się pod to podpiąć i mówić jako kolejny „oczywisty” akt szerzenia anarchii.

^do góry^